Evolución de los seres vivos

Evolucionismo. Pruebas de evolución. Darwinismo. Lamarckismo. Selección natural. Adaptación al medio. Antagonismo y relaciones

  • Enviado por: Bambino
  • Idioma: gallego
  • País: España España
  • 8 páginas
publicidad
publicidad

  • Evolución dos seres vivos.

  • Evolución de los seres vivos
    Evolución de los seres vivos

    1 Cronoloxicamente foi a primeira cuestión que se planteou o ser humano respecto os seres vivos.

    2 A teoría do fixismo é unha teoría lóxica pero que hoxe en día non ten sentido.

    3 Aparecen os fósiles. Aparecen as teorías das catástrofes.

    4 Aparecen as primeiras probas da evolución, que dalgunha forma relacionan os fósiles cos seres vivos actuais.

    5 Como consecuencia do punto anterior comeza a haber distintas teorías para explica-la evolución.

  • Probas da evolución.

    • Probas embriolóxicas.

    • Ontoxénese: desenvolvemento embrionario de cada individuo.

      A lei bioxenética fundamental de Haeckel di que a ontoxenia (evolución dun ser vivo en concreto) é unha breve recapitulación da filoxenia (estudio da evolución do ser vivo en xeral ó longo da historia).

      -Todo animal, no seu desenvolvemento, pasa rapidamente polos estados dos seus predecesores evolutivos.

      Ex: os embrións dos vertebrados en fases de desenvolvemento.

      • Probas anatómicas.

      O estudio da anatomía de distintas especies animais demostra que existen compoñentes en partes destes organismos que responden a un mesmo plan estructural. Isto demostra a diferencia entre:

      -Estructura análoga: orixe embrionaria diferente, pero a súa función é semellante.

      -Estructura homóloga: orixe embriolóxica común, pero a súa función é diferente.

      • Probas bioquímicas.

      Tódolos seres vivos están constituídos por glícidos, lípidos, proteínas e ácidos nucleicos, pero unhas están presentes nuns seres vivos e outras noutros.

      Ex: A clorofila nas plantas, a hemoglobina na sangue dos vertebrados...

      -Tódolos seres vivos do mesmo grupo conteñen as mesmas moléculas, polo tanto a súa orixe e común.

      • Probas paleontolóxicas.

      Paleontoloxía: estudia os fósiles (restos de animais, vexetais que habitaron a terra no pasado). Poden saberse os cambios que sufriron as especies ó longo do tempo a través da comparación de fósiles.

      Serie filoxenética: conxunto de fósiles ordenados de maior a menor antigüidade que permite sabe-la historia evolutiva dun determinado grupo.

      • Probas bioxeográficas.

      Bioxeografía: estudia a distribución xeográfica das especies.

      NOTA: canto máis afastadas estean dúas rexións, maiores serán as diferencias que existan entre as especies que alí habitan.

      Ex: en Australia existe unha flora e unha fauna moi diferente ó resto do mundo.

    • Fixismo e evolucionismo.

      • Fixismo:

      Para o fixismo, as especies de seres vivos non varían ó longo do tempo. Entón, as especies actuais son iguais que as primitivas. Esta teoría é contraria ás ideas da evolución das especies. Ante os fósiles, os científicos fixistas recorren ó argumento das catástrofes.

      *Bonete e Cuvier: dicían que a terra estaba sometida a catástrofes e os fósiles son a proba das especies que sucumbiran nestes incidentes e as especies actuais as que sobreviviran.

      • Lamarckismo:

      Lamarck foi pioneiro nas ideas da evolución das especies. Este dicía: Tódalas especies se esforzan en adaptarse mellor ás condicións do medio no que viven e desenvolven máis os órganos que máis utilizan.

      -Principio do Lamarckismo: A FUNCIÓN CREA O ÓRGANO

      Ex. As xirafas cada vez necesitan estirar máis os pescozos para acadar as follas máis altas das árbores e así íase facendo cada vez máis longo. Este carácter era herdable.

      *Hoxe en día non é admitida esta doutrina xa que os caracteres adquiridos ou modificacións non afectan ós xenes e polo tanto non son herdables.

      • Darwinismo:

      Charles Darwin publicou “A orixe das especies”. A teoría darwinista apóiase na chamada Selección Natural, na que os individuos máis aptos son os que sobreviven, e deixan descendencia, posto que está determinada pola carga de xenes esta aptitude é herdable.

      O que dicía Darwin que ocorría coas xirafas era que unhas tiñan o pescozo máis longo e outras máis curto, primeiro acabábanse as follas máis baixas das árbores e só as que tiñan o pescozo longo sobrevivían e como iso está implicado nos xenes era herdable.

      Darwin apoiaba que a evolución é gradual e que as especies representan unha variabilidade. Non tódolos individuos (aínda que sexan da mesma especie) son idénticos. Hai que distinguir dúas clases de variacións:

      -Modificacións: Debidas a factores ambientais, non hereditarios.

      -Mutacións: modificación que afectan ó patrimonio hereditario, e son transmisibles de pais a fillos.

    • As mutacións e a selección natural.

    • As mutacións e a selección natural son os dous factores principias responsables da evolución das especies.

      As mutacións son herdables. Hai dous tipos:

      *Recorrentes: aquelas que se repiten cunha determinada frecuencia. Afectando a un gran número de individuos e poden chegar así a crear unha nova especie.

      *Non-recorrentes: as que acontecen esporadicamente e afectan a poucos individuos. Case non afectan a evolución.

      • Neodarwinismo =teorías de Darwin+descubrimento en xenética.

      Afirma que as mutacións e a selección natural non son procesos independentes senón complementarios.

      Mediante a selección natural, os individuos mellor adaptados teñen máis probabilidades de reproducírense e deixar un maior número de descendentes cós outros.

      *Selección artificial: é a selección levada a cabo polo home ó longo da historia, ata chegar a obtención de razas domésticas. Ex: un granxeiro fixouse nun cordeiro que tiña as patas moi curtas, e polo tanto fixo que tivese unha longa descendencia, xa que tendo as patas curtas non poderían salta-la cercas.

    • A orixe da vida:

    • O longo da historia houbo moitas hipóteses tratando de dar unha explicación.

      Teoría da xeración espontánea.

      Tódolos seres vivos nacen esporadicamente da materia orgánica en descomposición.

      Fundamento: simple observación diaria. Din que da carne en putrefacción saen vermes.

      *Aristóteles: defensor da teoría.

      *F. Redi: demostra que non existe conclusión: se a carne está tapada non orixina seres vivos, xa que os vermes nacen dos ovos das moscas depositados na carne.

      *L. Pasteur: demostra que a vida só pode proceder doutra vida xa existente.

      Oparín e a orixe da vida.

      Cando se forma a terra, a mestura de metano, amoníaco, hidroxeno, vapor de auga, e outro gases, sometidos á acción dunha enerxía orixina moléculas orgánicas. Estas acumúlanse nos océanos formando o chamado caldo nutritivo, estas moléculas uniríanse formando moléculas máis complexas ou coacervados xurdindo así a estructura viva elemental.

      *Stanley Miller: comprobou a teoría de Oparín fixo un aparello formado por dúas esferas unidas; unha con auga en proceso de ebulición, e o seu vapor arrastraba os gases ó outro recipiente onde se producían descargas eléctricas (como se fora a radiación solar). Entre os productos resultantes había moléculas orgánicas.

      • Vocabulario básico TEMA 13

      -Litosfera = Lito + sfera: conxunto do planeta que está en estado sólido (illas, continentes...) na superficie.

      -Atmosfera = Atmo + sfera: capa gasosa que recobre o planeta.

      -Hidrosfera = Hidro + sfera: conxunto de auga (doce ou salgada) que recobre o planeta.

      -Biosfera = Bio + sfera: tódolos seres vivos que recobren o planeta.

      -Ecoloxía = Eco + loxia: ciencia que estudia a vida e o seu entorno.

      -Ecólogo = (o profesional da ecoloxía)

      -Ecoloxista = (o aficionado da ecoloxía)

      EURI-: amplío ou variado.

      ESTEN-: reducido estreito.

      -Ser vivo Eurioico = ser vivo que pode soportar condicións moi variadas. Ex: Ser humano.

      -Ser vivo estenoico = ser vivo que non pode soportar condicións moi variadas.

      Ex: pingüíns, serpes tropicais...

      ... -ICO: relacionado con

      -Biótico = Bio + ico: todo aquilo relacionado coa vida.

      -Fótico = Fot + ico: todo aquilo relacionado coa luz

      -Abiótico = A + bio + ico: todo aquilo relacionado co que non ten vida.

      -Afótico = A + fot + ico: todo aquilo relacionado co que non ten luz.

      -Edáfico = Edaf + ico: todo o relacionado co solo.

      -Edafoloxía = a ciencia que se encarga de estudia-lo solo.

      TALASO-: Mar

      POTAMO-

      -POTAMO Río

      -POTAMIA

      -Hipopótamo = Hipo + potamo: cabalo de río.

      -Mesopotamia = Meso + potamia: entre Riós.

      -Talasoteco = Talaso + eco: ámbito mariño.

      -Potamoteco = Potamo + eco: a vida relacionado coas augas doces.

      -Cefalópodo = Lefa + podo: que ten los pes en la cabeza.

      -Euritermo = Euri + termo: soporta diversas temperaturas.

      -Estentermo = Esten + termo: non soporta diversas temperaturas.

      -Poiquilotermo = Poiquilo + termo: ser vivo que non pode mante-la súa temperatura corporal. Solución: Ibernar.

      -Homeotermo = Homeo + termo: ser vivo que pode mante-la súa temperatura corporal máis ou menos constante.

      FILO-

      -FILO

      -Umbrófilo = Umbro + filo: amigo das zonas onde non hai luz directa.

      -Heliófilo = Helio + filo: amigo das zonas onde hai luz directa.

      -Higrófilo = Higro + filo: amigo das zonas húmidas.

      -Mesófilo = Meso + filo: amigo das zonas intermedias.

      -Xerófilo = Xero + filo: amigo das zonas secas, sen humidade.

      -Halófito = Halo + fito: planta acostumbrada a vivir nas zonas onde hai sol.

      -Fitófago = Fito + fago: ser vivo que come vexetais.

      -Endoparásito = Endo + parasito: comensal interno.

      -Ectoparásito = Ecto + parasito: comensal exterior.

    • O ecosistema.

    • Biosfera:

      Evolución de los seres vivos

    • Evolución de los seres vivos
      Factores abióticos e bióticos.

    • *Factores abióticos: características sen vida dun ecosistema.

      *Factores bióticas: todas aquelas características dun ecosistema que posúen vida.

    • Concepto de adaptación. Adaptacións o medio acuático.

    • Concepto de adaptación.

      Os compoñentes vivos do ecosistema lograron mediante a evolución desenvolver unha serie de características que aumentan as súas posibilidades de supervivencia.

      Adaptacións morfolóxicas: a máis importante e a similitude anatómica que existe entre especies moi diferentes que viven nun mesmo ambiente; isto é coñecido como converxencia evolutiva.

      Ex: as ás dos animais aéreos e os ollos dos terrestres.

      Adaptacións o medio acuático:

      A locomoción: os organismos acuáticos con maior mobilidade teñen forma hidrodinámica. Exemplos: Os cefalópodos teñen un embudo musculoso. Os peixes teñen o corpo recuberto de escamas. As ras e outros vertebrados teñen unha membrana interdixital. Os cetáceos desenvolven unha aleta caudal en posición horizontal.

      A flotación: a densidade da auga parecida a dos seres vivos favorecendo a flotación. A flotación conséguese aumentando a superficie do corpo mediante estructuras filamentosas moi ramificadas, ou ben reducindo a densidade mediante bolsas ou gotas de aceite na superficie ou no interior do organismo.

      Vida sésil (en repouso): os organismos que viven fixos ó solo adoptan formas variadas, sendo frecuente a formación de colonias. Para alimentarse filtran auga.

      A luz: os organismos fotosintéticos só se desenvolven na zona fótica.

      Moitos animais presentan coloracións crípticas que os mimetizan (os camuflan) con medio, os nadadores soen ter a superficie dorsal azul e a ventral prateada.

    • Adaptacións o medio terrestre.

    • Adaptacións a temperatura: Cada especie ten unha temperatura óptima para desenvolverse mellor. A solución para os animais poiquilotermos cando a temperatura cambia son: emigrar, viviren adormecidos ou enterrados en estado larvario.

      Adaptacións a luz: A luz é imprescindible para os vexetais e necesaria para a maioría dos seres vivos. O desenvolvemento da vexetación depende da luz habendo plantas umbrófilas e heliófilas.

      Adaptacións a humidade: Tódolos animais dependen da auga (higrófilos, mesófilos e xerófilos).

      -Os vexetais protexen a epiderme dos talos e das follas cunha cutícula (pel, corteza..).

      -Os animais protéxense da perdida de auga mediante coirazas duras e impermeables.

      Adaptacións o solo: Factores coma o pH ou o tipo de rocha que conteña o substrato determinan a disposición da vexetación en cada zona.

      A salinidade é un factor importante para o desenvolvemento dos vexetais (halófitos).

      Os animais que viven baixo o solo posúen extremidades especializadas para escavar polo que airean a terra.

    • Relacións intraespecíficas. (Relacións entre individuos da mesma especie)

    • Relacións de cooperación: facilitan a realización de actividades que dificilmente podería levar a cabo un individuo illado, coma a reproducción, o coidado das crías...

      -Tipos de asociacións:

      Asociacións familiares: entre os seus membros existen lazos de parentesco. Tipos: parental monógama (pai, nai e fillos), parental polígama (pai, varias nais e fillos), matriarcal (nai e fillos), patriarcal (pai e fillos), filial (só fillos).

      Asociacións gregarias: non existen lazos de parentesco entre os seus membros, son agrupacións numerosas e temporais (durante migracións).

      Asociacións sociais: individuos divididos en categorías sociais, con aspectos e funcións diferentes. Colaboran a través da repartición de traballos.

      Asociacións coloniais: individuos unidos entre si de forma inseparable, a asociación permítelles sobrevivir.

      Relacións de competencia: cando o nº de individuos dunha poboación aumenta con exceso e comeza a escasea-lo espacio e alimento. O crecemento depende de varios factores: natalidade, inmigración e emigración.

      As relacións de competencia contribúen a regula-lo tamaño duna poboación, aumentando o índice de mortalidade e diminuíndo o de natalidade.

    • Relacións interespecíficas: antagonismo.

    • As relacións interespecíficas son as que se establecen pertencentes a diferentes especies; poden ser beneficiosas, prexudiciais ou indiferentes. Fálase de antagonismo cando un dos organismo sae prexudiciado.

      Depredación: é a relación que se establece entre presa e depredador. O número de presas e depredadores está en continuo equilibrio.

      Os depredadores son os animais máis veloces e cos órganos sensoriais máis desenvolvidos.

      As presas adquiren mecanismos de defensa moi variados; Ex: a cripse e o mimetismo, que consiste en adoptar cores ou formas similares as do paisaxe.

      Parasitismo: é a relación entre dous individuos, o parasito e o hospedador. Os parasitos poden ser obrigados (só sobreviven sendo parasitos) ou facultativos (poden vivir sen ser parasitos); hai ectoparásitos e endoparásitos.

      Competencia: establecese entre dúas especies diferentes que pretenden un mesmo recurso, coma o territorio, o alimento, a auga ou a luz. Ámbalas dúas especies prexudícanse.

    • Relacións interespecíficas: asociacións positivas.

      • Mutualismo: relación entre dous individuos é na que ámbolos dous saen beneficiados.

      • Simbiose: é unha relación de beneficio mutuo, que ademais aumenta as expectativas de supervivencia dos organismos implicados.

      • Comensalismo: é positivo para un dos organismos chamado comensal, e indiferente cara o outro, denominado patrón. Ex: cando os insectos comen a merda dos animais.

      • Inquilinismo: un dos individuos beneficiase e o outro dálle igual. Ex:Aves niños.

      • Tanatocrese: caso especial de inquilinismo, un organismo utiliza un cadáver como fogar.

      • Foresia: é a relación entre un organismo e outro que é utilizado polo 1º como transporte.

    • Comunidade e biótopo.

    • Ecotón: zona de transición entre dúas comunidades contiguas no que habitan especies das dúas comunidades.

      Abundancia: indica o número de individuos por unidade de superficie.

      Estratos horizontais: Estrato arbóreo, estrato arbustivo, estrato herbáceo, estrato do solo, estrato subterráneo.

    • O Calendario da vida.

    • Apuntes de Ciencias 4º ESO B

      2

      ORIXE

      DA

      VIDA

      Índice cronolóxico.

      Presente:

      Fósiles

      Pasado:

      Fixismo

      Probas da evolución

      Teorías evolucionistas

      *As figuras xeométricas representan diferentes seres vivos

      1

      2

      3

      4

      5

      PEDRA

      AIRE

      AUGA

      VIDA

      -ECO

      ECO-

      -OICO

      OICO-

      Ámbito ou entorno vital (da vida)

      CIENCIA

      Non

      Solo

      Baixo,pequeno cabalo

      En medio de

      Cabeza

      Pie

      Temperatura

      Variado

      Amigo de

      Sombra

      Sol

      Humidade

      Secas, sen Humidade

      Sal

      Vexetal

      Comensal

      Vexetal

      Dentro

      Externo

      Características das augas

      Características do solo

      Características atmosféricas

      Factores abióticos.

      Factores bióticos.

      Características dos

      seres vivos.