Ciencias naturais

Biología. Células. Anatomía. Citología. Energía. Digestivo. Aparato. Respiratorio. Circulatorio

  • Enviado por:
  • Idioma: gallego
  • País: España España
  • 6 páginas
publicidad
publicidad

Exame de 2ª Avaliación C. Naturais

Células

Células animais:

Membrana celular

Delimita a célula e a separa do medio

Regula a entrada e saída de substancias.

Núcleo

Conten a información necesaria para realizalas funcións vitais

Citoplasma

Nel fabrícanse compostos que pasan a formar parte da célula

Mitocondrias

Nelas libérase a enerxía necesaria nas funcións vitais

Células vexetais:

Membrana celular

Regula a entrada e saída de substancias

Parede celular

Estructura ríxida situada por fora da membrana celular que lle da consistencia

Núcleo

Desprazado polos vacúolos. Conten a información necesaria para realizalas funcións vitais

Citoplasma

A maior parte del está ocupada polos vacúolos

Cloroplasto

Orgánulos que conteñen clorofila e permiten realizala fotosíntese

Vacúolo

Bolsas de substancias que co tempo aumentan o seu volume

Nutrición celular:

Animal:

Teñen unha nutrición heterótrofa, xa que deben tomar alimentos fabricados por outros seres vivos

Vexetal:

Teñen unha nutrición autrótrofa, xa que son capaces de fabricalo seu propio alimento a partir dos de substancias inorgánicas, e a luz, que lles permiten facela fotosíntese.

Relación celular:

As células senten os cambios e reaccionan de dúas maneiras:

  • Fabricando substancias

  • Realizando movementos

        • Movemento ameboide: emiten prolongacións do citoplasma chamadas pseudópodos

        • Movemento contráctil: contráense como fibras elásticas

        • Movemento vibrátil cilios: gracias a unhas pestanas móbiles chamadas cilios

        • Movemento vibrátil flaxelos: prodúcese mediante uns longos filamentos chamados flaxelos

Reproducción celular:

Unicelulares:

Dáse lugar a dous novos individuos para levar unha vida independente

Pluricelulares:

Reprodúcense durante o desenvolvemento do organismo

Animais

Reprodúcense por bipartición. A célula divide o núcleo e o citoplasma en dúas partes e outórgalle unha a cada filla

Vexetais

A parede ríxida impide bipartición, polo que o célula ten que facer dúas copias do núcleo e colocar un tabique de separación no medio

A enerxía

Transformacións:

Alteración do estado ou composición dun corpo

Regras básicas dunha explicación

  • Causalidade

Todo o que ocorre obedecendo a unha causa, débese a acción dun axente

  • Conservación

A materia permanece no tempo, o que cambia é o seu estado

A enerxía

Capacidade dos corpos para realizar unha acción

Fontes de enerxía:

Corpos ou substancias que proporcionan enerxía

Enerxía cinética:

Enerxía producida polo movemento dos corpos

Enerxía potencial:

Capacidade de acción que posúen os corpos segundo a atracción e tensión

Tipos de enerxía:

Térmica:

Partículas nunha axitación permanente, denominada movemento térmico. A temperatura e relativo o movemento cinético dun corpo

Eléctrica:

Tipo de enerxía potencial orixinada polas forzas eléctricas

Gravitatoria

Tódolos corpos atráense entre si, cando estes se acercan libéranse a enerxía potencial contida neles, transformándose en cinética ou térmica

Química

As unións entre os átomos das substancias contén enerxía potencial. Esta pode liberarse cando as substancias convértense en outras

Nuclear

Algunhas substancias poden sufrir un proceso no que rómpense os seus átomos e liberan unha gran cantidade de enerxía contida nos átomos, e transfórmase en enerxía cinética

Radiante

É contida na luz visible, nos raios X, e nas ondas de radio. A absorción da radiación pola materia aumenta a súa enerxía térmica ou pode dar lugar a cambios nas substancias

Conservación da enerxía:

A cantidade de enerxía total sempre é a mesma, aínda que pase duns corpos a outros

Degradación da enerxía:

É o paso de formas aproveitables de enerxía a outras non aproveitables

A enerxía é unha magnitude física polo que pode expresarse mediante unidades:

  • Joule (J): é a magnitude de enerxía do S.I.

  • Kilowattio hora (kwh): serve para medilo consumo de enerxía eléctrica. Equivale a 3 600 000 J

  • Caloría: adoita empregarse en nutrición. Equivale a 4.19 J

A obtención de enerxía pode contaminalo medio ambiente:

  • Construcción de presas: inundan vales e alteran o curso dos ríos

  • As centrais nucleares: almacenan perigosos materiais radioactivos

  • Combustión de petróleo e carbón: expulsan gases que poden modificalo clima

  • Extracción de petróleo: en áreas moi sensibles, selvas, fosas oceánicas..,

Estructura da vida

Átomo

Parte máis sinxela dun elemento químico, que conserva as propiedades físicas e químicas deste

Molécula

Agrupación de átomos, que forman a parte máis pequena da materia composta, que conserva as propiedades físicas e químicas. Se os átomos son da mesma materia (O2) a molécula é simple, e se os átomos son de distinta materia é unha molécula composta

Biomolécula

Son as moléculas da vida. Están compostas principalmente de carbono, hidróxeno e osíxeno (cho)

Célula

Unidade máis sinxela que realiza as funcións vitais

Tecido

Agrupación de células que realizan unha determínaa función

Órgano

Conxunto de tecidos que traballan coordinadamente para realizar unha acción

Aparato

Conxunto de órganos que traballan coordinadamente para realizar unha acción

Sistema

Conxunto de mesmos tecidos que traballan coordinadamente para realizar unha acción

Composición da vida

  • Substancias orgánicas:

    • Lípidos: substancias orgánicas formadas basicamente por carbono,hidróxeno e xeralmente osíxeno, aínda que en porcentaxes moito mais baixas. Características:

      • Grupo de substancias moi heteroxéneas

      • Insolubles no auga

      • Solubles en compoñentes orgánicos

    • Ácidos nucleicos: grandes moléculas formadas por penosa, ácido fosfórico e unha base nitroxenada. Conteñen información xenética dos organismos, e son responsables da súa transmisión hereditaria. Hai dous tipos ADN e ARN, que diferéncianse polo azucre que levan, que o ADN ten cadea dobre e o ARN simple

    • Glícidos: nome de diversos principio de formula xenérica cho. Son solubles no auga. Nos seres vivos realizan funcións estructurais e de aporte enerxético. Aparecen nas moléculas dos ácido nucleicos. Poden ser monosacáridos ou polisacáridos.

    • Proteínas: calquera dos compostos fundamentais da estructura celular, que chega a constituír o 50% do peso do organismo. Quimicamente son compostos de carbono, hidróxeno, osíxeno e nitróxeno. Actúan coma tecido de reserva.

  • Substancias inorgánicas:

    • Auga: substancia inodora, incolora e insípida, que constitúe aproximadamente o 70% do corpo dos seres vivos

    • Sales minerais: elementos químicos imprescindibles para o normal funcionamento metabólico. Son transportados polo corpo disoltos na auga.

    Aparato Dixestivo

    A principal función do aparato dixestivo é convertelas moléculas compostas en moléculas simples para, así poder pasalos nutrientes o sangue.

    O aparello dixestivo está dividido en dous grupos:

    • Órganos polos que pasa o alimento:

      • Boca: nela desgárranse os alimentos cos dentes, e mestúranse ca saiba, formando o bolo alimenticio.

      • Esófago: conducto musculoso e membranoso que estendese dende a boca ata o estómago. Entre a boca e o estómago atópase unha pequena válvula, que os comunica, chamada cardias. Polo esófago discorre o bolo alimenticio, ata o estómago.

      • Estómago: órgano que varia de forma según o seu estado de repleción. Procesos que acontecen:

      • Os alimentos almacénanse no estómago

      • Na parte inferior deste mesturase o bolo alimenticio con xugos gástricos do estómago dando lugar o quimo

      • O estómago vacua o quimo no intestino delgado

          • Intestino delgado: conducto que vai desde o píloro ata a válvula ileocecal. Os alimentos engádeselles xugos segregados polo páncreas e polo fígado. Os nutrientes pasan o sangue, sendo absorbidos polas vellosidades intestinais, e as substancias de desfeito pasan pola válvula ileocecal ata o intestino groso,

          • Intestino groso:el absórbense líquidos no cego e no colon. As feces permanecen alí ata o momento da defecación. Está dividido en tres partes: yeyuno, ileon e duodeno

        • Órganos polos que non pasan os alimentos

          • Lingua: órgano musculoso que se atopa na boca e polo cal pódese percibilo gusto. Para percibilo gusto, a lingua posúen mais de 10 000 papilas gustativas

          • Glándulas salivares: glándulas que teñen a función de segregar saiba para mesturala cos alimentos

          • Páncreas: glándula que segrega sustancias ó intestino delgado para facilitala dixestión dos

          • Fígado: gandula que segrega biles ó intestino delgado para facilitala dexestión

          • Vesícula biliar: órgano que se atopa debaixo do fígado e ten forma de pera, que o axuda a almacenar biles.

        'Ciencias naturais'
        Aparato Respiratorio

        • Respiración: proceso involuntario e automático, no que extraese o osíxeno do aire e expúlsanse os gases

        • O aire inhalase polo nariz, onde quentase e entumecese. A continuación pasa á farinxe e sigue pola larinxe. Divídese en dos bronquios, e estes a súa vez subdivídense ata formar 250 000. Ó final dos bronquiolos agrúpanse en racimos de alvéolos, pequenas bolsas de aire, onde realízase o intercambio de gases co sangue.

        Fases respiratorias: gracias á acción muscular do diafragma e dos músculo intercostais controlados polo bulbo raquideo

        Tomase o aire

        Inspiración

        O diafragma contráese

        Os músculos intercostais elévanse

        A caixa torácica gaña volume

        Expulsase o aire

        Expiración

        O diafragma relaxase

        As costelas descenden

        A caixa torácica diminúe a capacidade

        Vías respiratorias

        • Larinxe: órgano onde prodúcense a voz. Conten as cordas vocais e a epiglotes

        • Traquea: tubo formado por uns 20 aneis cartilaxinosos ca manteñen sempre aberta

        • Bronquios e bronquiolos: ramificacións do interior dos pulmóns, que acaban nunhas bolsas de aire chamadas alvéolos, que están moi vascularizados.

        • Pulmóns: dos masas esponxosas de cor vermella situadas no tórax. O dereito ten 3 partes e o esquerdo 2 partes

        • Pleura: dobre membrana que rodea os pulmóns

        'Ciencias naturais'

        Aparato Circulatorio

      • O Sangue:

        • Def.: é o fluído que circula por todo o organismo a través do sistema circulatorio. É un tecido líquido composto de auga e substancias inorgánicas. Ten tres tipos de células:

          • Glóbulos vermellos: (hematíes) encárganse da distribución do osíxeno molecular. Ten un pigmento vermello chamado homoglobina, que lles serve para transportalo osíxeno desde os pulmóns ata as células

          • Glóbulos Blancos: (leucocitos) destacada función no Sistema Inmunolóxico, o efectuar traballos de limpeza e defensa. Adícanse a destruílos microbios e as células mortas do organismo. Tamén producen anticorpos e neutralizan os microbios

          • Plaquetas: fragmentos de células moi pequenas que serven para taponar feridas e evitar hemorraxias

            • Plasma sanguíneo: é a parte líquida do sangue. É salgado e de cor amalera. Con el flotan os demais compoñentes e substancias de desfeito recollidas das células. Cando se coagula orixínase o soro sanguíneo

        • O Corazón:

          • Def.: órgano oco, do tamaño dun puño, encerrado na cavidade torácica, que impulsa o sangue por todo o sistema circulatorio. Ten tres capas diferentes:

            • Endocardio: formado por un tecido epitelial

            • Miocardio: capa mais voluminosa, constituída por tecido muscular.

            • Pericardio: envolve ó corazón completamente

          • O corazón está dividido en dúas metades que non se comunican entre si. A metade dereita sempre contén o sangue pobre en osíxeno procedente das venas e capilares. A metade esquerda posúe sangue rica en osíxeno que procede dos pulmóns.

          • O corazón ten dous tipos de movemento: contráctil (sístole ventricular) e de dilatación (diástole auricular).

        • Vasos Sanguíneos:

          • Def.: conductos elásticos que distribúen e recollen o sangue de tódolos rincóns do corpo. As arterias son vasos sanguíneos que levan sangue desde o corazón ata os órganos corporais

          'Ciencias naturais'